In vitro, zwierzę, klinicznie: etapy badań

Dlaczego badania idą krokami

Pomysł, który wygląda obiecująco w probówce, może być jeszcze daleki od działania w żywym organizmie. Dlatego badania przebiegają w ustalonych krokach, od prostego do złożonego. Każdy krok odfiltrowuje pomysły, które się nie sprawdzają, tak aby przeszły tylko najmocniejsze.

In vitro: probówka

In vitro dosłownie oznacza "w szkle". Badacze testują substancję na pojedynczych komórkach lub cząsteczkach, poza żywym organizmem. Jest to szybkie i tanie, i idealne do badania mechanizmu. Wada jest oczywista: komórka w naczynku to nie człowiek. To, co się tam dzieje, nie przewiduje bez zastrzeżeń tego, co dzieje się w organizmie.

Badania na zwierzętach: żywy układ

Następnym krokiem jest badanie na zwierzętach, często myszach lub szczurach. Teraz substancja znajduje się w kompletnym organizmie, z krwiobiegiem, narządami i przemianą materii. Daje to znacznie więcej informacji niż probówka. Mimo to mysz różni się od człowieka w istotnych punktach, więc i tu wyniki nie odnoszą się automatycznie do ludzi.

Badania kliniczne: na ludziach

Dopiero gdy wcześniejsze kroki dają wystarczające zaufanie, następują badania na ludziach. Nazywa się to badaniami klinicznymi i same też przebiegają w fazach.

• Faza 1 patrzy przede wszystkim na bezpieczeństwo, w małej grupie.
• Faza 2 bada, czy jest efekt i w jakim zakresie występuje.
• Faza 3 testuje ten efekt w dużej grupie i porównuje z kontrolą lub placebo.

Co to oznacza przy czytaniu badania?

Zawsze warto najpierw sprawdzić, na jakim etapie jest badanie. Spektakularny wynik w komórkach jest interesujący, ale to początek, nie punkt końcowy. Duże badanie fazy 3 na ludziach waży znacznie więcej. W naszej bibliotece źródeł przy każdym badaniu podany jest etap, tak aby jednym rzutem oka było widać, jak mocny jest dowód.